ANASAYFA | ÖN BİLGİLENME FORMU | BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ | HASTA HİKAYELERİ | BİZE ULAŞIN
Üye girişi yapmak için lütfen tıklayınız.
Üye olmak için lütfen tıklayınız.








Paylaş - Yazdır

Normal Dışkılama Nasıl Olmalıdır?

      Dışkılama, doğuştan gelen içgüdüsel bir davranıştır. İhtiyacı gelen her çocuğun, rahat ve kolay bir şekilde kaka yapmasını mümkün kılar. Ancak çocuklara; dışkılamanın, kabul edilebilir yer ve zamanlarda olması gerektiği öğretilir. Hatta bu öğreti, yıllar içerisinde hijyenik ve sosyopsikolojik faktörlerle de beslenir. Ancak bu süreç, pek farkında olunmasa da…
• Tuvalet ertelemeyi öğreterek yıllar içerisinde abdest tutmayı pekiştirir.
• Dışkılamayı ihtiyaç olmaktan çıkarır ve “görev” haline dönüştürür.
      Sonradan edinilen ve pekiştirilen bu kullanıcı hatalarının bir sonucu olarak; tuvalette, gereksiz ıkınma ve zorlanmaların hâkim olduğu anormal (hatalı) dışkılama süreçleri yaşanır. Bu hatalı dışkılama süreçleri de kaçınılmaz olarak dışkılama bağımlı sorunlara ve hastalıklara yol açar. Ancak hiç kimse bunu kabul etmez ve inatla, dışkılamasının normal (?) olduğunu iddia eder. İyi de… Madem her şey normaldi, o zaman bu sorunlar niye? Üç-beş günde durduk yere olmadı ya…. Eğitim Şart!..

NORMAL DIŞKILAMA İŞLEVİ:
      Toplumum büyük bir kısmı, düzenli olarak tuvalete gidiyor ve yumuşak bir dışkı da çıkarabiliyorsa dışkılamasının normal olduğunu düşünür. Halbuki normal dışkılamada asıl olan; gereksiz ıkınmalardan uzak, rahat ve kolay dışkılamadır. O halde, “sil baştan” yapalım ve “normal dışkılama” için gereken doğruları görelim.

A-) Hazırlık Süreci:
rektosigmoid dar açılanma      Beslenme sonrası dışkılama ihtiyacı oluşuncaya kadar geçen tuvalet öncesi dönemdir. Normalde, kalın bağırsakta oluşan dışkı; sigmoid kolon ile rektum arasındaki fizyolojik dar açılanma (Rektosigmoid Açı) sayesinde sigmoid kolonda birikir ve depolanır.

      Sigmoid kolon doldukça, kitle etkisiyle Rektosigmoid açı genişler ve dışkının fazlası; aşağıya, “rektum” adı verilen boşaltma alanına (rezervuar) doğru ilerler. Rektuma gelen dışkının kıvam ve miktarına bağlı olarak da dışkılama ihtiyacı oluşur.

      Dışkılama ihtiyacı, ilk etapta hafiften belli belirsiz bir his olarak belirir ve ilk his adını alır. İlk his zamanla, makat ağzında 10-15sn kadar süren dolgunluk haline dönüşür ve sıkışma hissi adını alır. Hazırlık sürecinin bittiğini ve dışkılama süreci (tuvalet) için de doğru zamanın geldiğini gösterir. Dolayısıyla tuvalete gitme sıklığının da bir göstergesidir.

      Ancak kullanıcı bağımlı olan beslenme ve yaşam tarzındaki günlük değişimlere paralel olarak sıkışma hissi süreci de değişir. O yüzden bir-iki günde, bir-iki defa dışkılama (tuvalete gitme) ihtiyacı normal kabul edilir. Dışkılamanın ön şartı olan sıkışma hissi için dengeli, düzenli ve sürdürülebilir beslenme ile hareketli yaşamdan asla vazgeçilmemelidir.

   Dışkılama ihtiyacı; sıkışma hissi düzeyine ulaşmadan tuvalete gidilmemeli, sıkışma hissi oluştuğunda ise ertelenmemeli ve en kısa zamanda tuvalete gidilmelidir. Aksi takdirde Kabızlığa yol açan Anismus, Rektosel, Rektal Mukozal Prolapsus gibi hastalıklarla veya Hemoroid, Anal Fissür, Anal Apse-Fistül gibi makat hastalıklarıyla karşılaşmak kaçınılmaz olur.

    Kabızlığı olan hastalara, tercihen de sabah kahvaltı sonrasına planlamak üzere düzenli tuvalet alışkanlığı edinmeleri önerilir. Bu sayede sabahları, görev icabı değil de sıkışma hissi nedeniyle tuvalete gitmeleri hedeflenir. Ancak bu süreçte çoğu hasta; tuvalete gidip 5-10 dk kadar oturmakla kalmaz, gereksiz yere ıkınır ve dışkı çıkarmaya çalışır. Sonra da “dışkılamam normal, düzenli olarak her sabah tuvalete gidiyorum” der!..

      Evet, gidiyorsun ama sıkışma hissi olmadan görev icabı… Doğal olarak dışkın yumuşak da olsa gereksiz ıkınmalarla çıkarıyorsun ve buna normal diyorsun!.. O yüzden sıkışma hissi yoksa, daha fazla inat etmeyip bir sonraki adıma geçmek ve defekografi, anal manometri gibi ileri testlerle kabızlığı araştırmak gerekir.

A-) Dışkılama Süreci:
    Sıkışma hissi eşliğinde tuvalette başlayıp rahatlama ile sonuçlanan bir süreçtir. Ama dışkılamanın a bir yolu yordamı vardır. Çünkü “Abdest tutma işlevinin sonlandırılması” anlamına da gelen dışkılama sürecinin hem yeterli gevşeme hem de yeterli itici gücü destekleyecek doğruları içermesi gerekir. Ancak bu sayede gereksiz ıkınmalardan uzak, rahat ve kolay bir dışkılama mümkün olur.

1-) Doğru Zaman ve Doğru Pozisyon;
  Kişiyi, dışkılama için tuvalete yönlendiren en doğru zaman; karın şişkinliği veya karın ağrısı değil de dışkının makatta yol açtığı dolgunluk ve sıkışma anıdır. Çünkü sıkışma hissi hem gevşeme hem de itici güç için “anahtar” rol oynar.

      Tuvalete girdikten sonra da dışkılama için en uygun, en rahat ve en doğrusu Çömelme (Deep Squat) pozisyonudur. Abdest tutma işlevinde etkili puborektal kasta, en etkin gevşemeyi mümkün kılar. Dolayısıyla yeterli gevşemeye katkıda bulunarak gereksiz ıkınmayı azaltır.
Çömelme-Alaturka
      Ancak çömelme pozisyonunda topuklar yerde, karın gevşek ve sırt dik olmalıdır. Klozette; ayakların altına, 20-30 cm’lik yükseklikte bir tabure veya basamak konularak da çömelme pozisyonu taklit edilebilir.

2-) Diafram Nefes Eşliğinde Dışkılama (Doğru Nefes ve Doğru Ikınma);
      Her ne kadar doğru zamanda tuvalete gidilmiş ve doğru pozisyon alınmış olsa da dışkılama için daha fazla desteğe ihtiyaç duyulur. Bu destek, doğru nefes ve doğru ıkınma tekniklerinin sağladığı karın içi basınç artışıyla mümkün olur. (Bknz: Diyafram Nefesi)

♦► Dışkının Makata Yönlenmesi; Tuvalete, çömelme pozisyonunda oturulduktan sonra hemen ıkınmaya geçilmez. Önce 4-5 defa doğru nefes, yani diafram nefesi alınıp verilir. Bu sayede artan sıkışma hissiyle belirginleşen gevşeme ve artan kuvvetli ilerletici kasılmalarla (istemsiz ıkınma) dışkının, kendiliğinden makata doğru yönlenmesi ve makatın da gevşeyip açılması mümkün olur.

   Ancak bu olmuyorsa, yani dışkı kendiliğinden makata yönlenmiyorsa; diafram nefesi alıp vermeye devam edilir. İlave olarak nefesi tutma aşamasında, “ara gazı” tarzı 3-5sn kadar karın kasılır (istemli ıkınma) ve tekrar nefes verilir. Ya da nefes verme aşamasında, yine “ara gazı” tarzında 3-5 sn kadar karın kasılarak (istemli ıkınma) nefes verilir. Sonra tekrar nefes alınır ve aynı tarzda devam edilir. Böylece hiç gereksiz ıkınma ve zorlanmaya ihtiyaç duymadan rektumdaki dışkının, milim milim ilerlemesi ve makatın da kendiliğinden gevşeyip açılması sağlanmış olur.
Dışkılama sürecinde ıkınma ile anorektal açıda genişleme...
♦► Dışkının Makattan Çıkışı; Dışkının makata yönlenmesi sonrası öncelikli amaç, gevşeyip açılan makatın kapanmamasını sağlamaktır. Bunun için…
• Diafram nefesi alıp vermeye devam edilir,
• Makat, ikide bir sıkıp kapatılmaz, kapatılırsa da taharetlenip kalkılır.

      Doğru Ikınma (İstemli ıkınma); Dışkının sadece makat ağzına yönlenmesi sırasında ve “ara gazı” tarzında 3-5sn lik karın kasılmasıdır. “Gazı, kökleme” tarzı daha uzun süreli olarak kullanılırsa gereksiz ıkınma adını alır ve ıkınarak dışkılamayı, yani hatalı dışkılama işlevini işaret eder. Tuvalette, bir elinizi karnınıza tutun ve test edin… Karnınızı sıktıkça dışkı çıkıyorsa gereksiz ıkınma vardır.

♦► Sonlandırma; Rektum tamamıyla boşalana ve “daha varmış, bitmemiş hissi” geçene kadar sonlandırma yapılmaz. Diyafram nefesi alıp vermeye devam edilir.

      Rahatlama hissiyle birlikte pelvik taban ve makat kasları kendiliğinden kapanmaya başlar. Bunu kişinin istemli olarak bu kasları sıkıp kasması izler. Böylece tekrar istirahat veya abdest tutma işlevine geri dönülerek dışkılama işlevi sonlandırılmış olur.

      Tabii ki peşine “şapata şapata” bol su ile taharetlenme yapılır ve sonrasında tuvalet kâğıdı ile kurulanır ve taharet temizliği de kontrol edilir. Yeterli görülmezse tekrar başa, suya dönülür.

      Sonuç olarak dışkının; "Mermiyi namluya ver ama namludan sen çıkarma!.. Bırak, kendiliğinden çıksın." misali, diafram nefesi ve ara gazı tarzı istemli ıkınma desteğinde “yılan” gibi kayarak ve kendiliğinden çıkması sağlanır.


Güncelleme: ARALIK 2017

« « Normal Barsak Çalışması(Kolon Motilitesi) Normal Dışkı Nasıl Olmalıdır?  » »

 
Opr.Dr. Levent TEZCAN
Genel Cerrahi (Proktoloji) Uzmanı
  
Kükürtlü Mah. Oulu Cad. Oylum Gökberk Sitesi F-Blok D:1
Osmangazi/BURSA
  
Muayenehane TEL :  + 90 224 235 10 50
GSM :  + 90 532 485 18 00
E-MAİL :  basurum@gmail.com

 
Web Stats

basurum.com ® 2006-2009
Bu site kişileri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, sağlık hizmeti vermemektedir.
Bu bilgilere dayanarak profesyonel tıbbi danışmanlık hizmeti almayı ihmal etmeyiniz ve geciktirmeyiniz.