ANASAYFA | ÖN BİLGİLENME FORMU | BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ | HASTA HİKAYELERİ | BİZE ULAŞIN
Üye girişi yapmak için lütfen tıklayınız.
Üye olmak için lütfen tıklayınız.








Paylaş - Yazdır

Üç Boyutlu Endoanal Ultrasonografi (360˚)

      Tıbbın her alanında, özellikle de hastalıkların tanı ve takip süreçlerinde Ultrasonografi (USG, Ultrason, US)'den faydalanılır. Hızlı ve kolay uygulanabilirliği nedeniyle birçok uzmanlık dalı (branşı) için "olmazsa olmaz" görüntüleme yöntemidir.

      AnalCerrahi’de yıllardır, hızlı ve kolay uygulanabilirliği nedeniyle rektal tuşenin, yani parmakla muayenenin özel bir önemi vardır. Ancak son yıllarda, ultrason teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak eski önemini yitirmeye başladı. Neden mi? Çünkü “Endoanal/Endorektal” adı altında, hem hızlı hem de daha detaylı inceleme imkanı sunan; 360 derece görüş açılı, üç boyutlu ve yüksek frekanslı ultrasonlar geliştirildi.

      Genel olarak ultrason teknolojisinde; 20KHz’in üstünde, insan kulağının duyamayacağı frekanslarda (1-10MHz) ses dalgaları kullanılır. (1MHz=1000KHz). Bu ses dalgaları; ultrason cihazının jel sürülerek vücutla temas eden ve transducer (prob) adı verilen ünitesinde oluşur. O yüzden hem farklı frekanslarda ses dalgası üreten hem de bu ses dalgalarını farklı açılarda vücuda yönlendiren farklı prob tipleri bulunur. Linear prob, Konveks prob, Vajinal prob gibi… Bu sayede farklı derinlik ve yapılardaki dokulara ait iki boyutlu (2D) görüntüler elde edilir.

      AnalCerrahi'de birçok hastalık benzer sıkıntılara yol açar. Hatta aynı hastada, sıklıkla birden fazla hastalık aynı andan bulunur. O yüzden detaylı inceleme gerekir. Ancak gözle ve elle(rektal tuşe) yapılan makat muayenesi, yıllarca yeterli görüldü. Çünkü rektal tuşe kadar hızlı ve güvenilir olabilecek başka bir değerlendirme imkanı yoktu. Fakat son yıllarda, rektal tuşeyi taklit edercesine parmak boyu ve kalınlığında prob geliştirildi.
Makat içine girebilen EAUS Probu360 derecelik görüş açılı EAUS ProbuDetaylı bilgi için yüksek frekanslı EAUS probu

      Makatın silindirik yapısına uygun olarak dizayn edilen ve makatın içine girebildiği için “Endoanal” adı verilen prob sayesinde Makat ve çevresini...
360 derecelik görüş açısıyla dairesel olarak aynı anda komple inceleme,
Yüksek frekans (13-16MHz) özelliğiyle çok daha detaylı (milimetrik böyutta) değerlendirme imkânı oldu.

     İnceleme sırasında makat içine giren Endoanal Ultrason probun kalınlığı 17mm, boyu ise 5-6cm kadardır. Dolayısıyla hem hızlı ve kolay uygulanabilirliği hem de boyutları itibariyle Endoanal USG (EAUS) incelemesi; hasta açısından rektal tuşe (parmakla muayene)’den farklı değildir. Hatta parmakla muayeneye göre anal kanal ve çevresi hakkında çok daha detaylı bilgiler elde edilir. Özellikle de abdest tutma işlevinde görevli makat kaslarını içeren hastalıklarda...

      Bu nedenle AnalCerrahi’de "bir taşla iki kuş vurma" misali, hem doğru ve eksiksiz teşhis hem de etkin tedavi için EAUS önerilir. Daha ne olsun!... Ama rektal tuşenin yeri, her zaman ayrıdır…

      2D Endoanal Ultrasonografi (EAUS) işleminde; rektal tuşe gibi makat ağzına jel sürülür ve endoanal prob makata yöneltilir. Makat içine girildikten sonra endoanal prob, ileri-geri hareket ettirilir. Bu süreçte elde edilen 360 derecelik iki boyutlu (en-boy) görüntüler incelenerek makat ve çevresi değerlendirilir. 5-15dk kadar süren bu süreçte endoanal prob makat içindeyken gerekli ölçümler yapılır.

Makat içine girebilen EAUS ProbuMakat içine girebilen EAUS ProbuHareket alanında seri kesitler alınması360 derecelik seri kesit görüntüleri360 derecelik seri kesit görüntüleri

      Her ne kadar Tomografi(BT) veya MR incelemesi gibi 2(iki) boyutlu görüntüler (kesitler) alınarak yapılan bir inceleme olsa da kesit aralığı BT veya MR gibi standart değildir. Yani ileri geri hareketin 5mm veya 10mm gibi standart bir aralığı yoktur. Bu nedenle de silindirik özellikteki makat ve çevresindeki yapıların üçüncü boyutuna, yani derinliğine ait ölçümler yapılamaz. Bunun için farklı bir probla ek bir ultrason incelemesine ihtiyaç duyulur. Diğer taraftan, özellikle ağrısı olan bir hastada endoanal probun, makat içinde ileri geri hareketi hem kolay değildir hem de sıkıntılıdır.

      Bu çerçevede hem hasta konforu hem de ölçüm standardı sağlamak amacıyla aynı anda üç boyutlu(3D) değerlendirme imkânı sunan 3D Endoanal prob geliştirildi.

Makat içine girebilen EAUS ProbuMakat içinde ileri geri hareket etmeyen probHareket alanında alınan seri kesitlerin birleştirilmesiBirleştirilmiş seri kesitlerden oluşan ve tekrar tekrar değerlendirmeye müsait küp görüntü..

      3D EAUS de endoanal prob ile makattan 5-6cm kadar içeri girilir. Hiç ileri-geri oynatmaksızın bir-iki dakika içersinde silindirik bir yapıya sahip olan makat ve çevresi; 1mm aralıklarla 360 derece taranır. Müteakiben endoanal prob makattan çıkarılır. Bu tarama sırasında alınan 360 derecelik kesitsel görüntüler; bilgisayar programı(software) sayesinde birleştirilir ve 3 boyutlu küp şeklinde ekranda görünür. Sonrasında bu görüntü yumağı aşağıdaki göreceğiniz üzere; yukarıdan-aşağıya, soldan-sağa, dıştan-içe doğru olmak üzere kademe kademe 3 boyutlu olarak değerlendirilir, gerekli ölçümler yapılır ve yorumlanır. (Prob makattan çıktıktan sonra...)

Transvers(Horizontal) plan Coronal(Longitudinal) plan Sagittal(Vertikal) plan
      Derin postanal yerleşimli, sağa sola doğru yayılımı olan bir anal apsenin 3D Endoanal Ultsanografik incelemesi...

AnalCerrahi’yi ilgilendiren sıkıntılarda veya hastalıklarda;
Defekografi ve Anal Manometriye ilave olarak anal muayenenin, tamamlayıcı ve vazgeçilmez bir unsuru da 3D EAUS incelemesidir.

3D EndoAnal Ultrasonografi(EAUS);

1. Kontrolsüz gaz ve dışkı kaçakları ile makatta akıntı ve kirlenme gibi abdest tutamama sorunu olan hastalardaki olası makat kas hasarının tespitinde,
2. Geçirilmiş makat ameliyatı veya doğum travması (Epizyo) kaynaklı olası makat kas hasarının tespitinde,
3. Anismus, Anal Spazm ve/veya Kronik Anal Fissür nedeniyle kas gevşetme (sfinkterotomi-LİS) düşünülen hastanın gevşetmeye uygun kalınlıkta iç kasa sahip olup olmadığının tespitinde,
4. Makatta ağrı şikâyeti ile gelen ve elle/parmakla muayenede tespit edilemeyen olası derin ve 1cm'den küçük anal apselerin tespitinde,
5. Anal Apse ve Fistüllerde, enfeksiyonun makat kasları arasındaki dağılım ve yayılımını, dolayısıyla fistülün basit-komplike ayırımında ve uygun tedavi planlamasında,
6. Yeni oluşmuş veya tekrarlamış Anal Apse ve Fistüllerde var olan olası kas hasarı durumunun tespitinde,
7. Makat iç kasında oluşan kalınlaşmanın tespitinde,
8. Hem gizli makat sarkması (rektal mukozal prolapsus) hem de iç hemoroidlerde belirginleşen submukozal kalınlığın tespitinde,
9. Kronik Anal Fissür kökenli apsenin veya kas hasarının tespitinde yardımcı olur.

      Anal fistülde; fistülün makat kasları ile olan ilişkisi, iç ağzın yeri ve ilave dallanıp budaklanma durumları gibi bilgiler için EAUS ve Endocoil'li MR kullanılır. 3D EAUS; oksijenli su (hidrojen peroksit) ile desteklendğinde Endocoil'li MR incelemesine eşdeğer bilgi verir. Endocoil’li MR incelemesi sırasında da EAUS incelemesi gibi makat içersine coil(prob) yerleştirilir. Ancak Anal Fistüllerde sıklıkla makata prob yerleştirmeden yapılan Pelvik MR incelemesi ile de fikir edinilir.

Görüntüleme kalitesi açısından Anal Apse ve Fistüllerde sıralama;
Endocoil'li Anorektal MR > 3D Endoanal USG > Pelvik MR

      Anal apselerde ise cerrahi öncesi yapılacak 3D EAUS incelemesi; özellikle uygun drenaj alan(lar)ının belirlenmesi açısından önemlidir. Bu sayede apsenin nüks etmesi ve fistüle dönüşme riskini azaltmak mümkündür.

      Akut veya Kronik Anal Fissür tespit edilen hastalara hem tanı hem de tedavi planlaması için 3D Endoanal US ile de bakılması gerekir. Çünkü Anal Fissür'ün hem oluşumunda hem de tedavisinde başrolü makat iç kası (IAS) oynar. O yüzden rektal tuşe ve/veya Anal Manometriye ilave olarak bu kasın yapısal bütünlüğü ve kalınlığı hakkında bilgi edinmek doğru olmaz mı? Özellikle de Anal fissür'ün cerrahi tedavisinde; kas kesimi gerekir mi? gerekmez mi? noktasına gelindiğinde... Çünkü Anal Manometrideki yüksek basınca veya belirgin harici anal spazma rağmen yeterli iç kas kalınlığına sahip olmayan hastaya da kas gevşetme (Sfinkterotomi/LİS) yapılmalı mı? Yıllar içersinde kontrolsüz gaz kaçağı, akıntı kirlenme riski doğmaz mı? Diğer taraftan, hem makat basınçları yüksek hem de makat iç kas kalınlığı fazla olan bir hastanın kas gevşetme ameliyatından korkması, ne kadar doğrudur?

      Daha öncesinde makatta ağrı nedeniyle ayaktan günü birlik tedavi (müdahale/ameliyat) görmüş olan tüm hastaların 3D EAUS incelenmesi gerekir. Çünkü bu hastalar; çoğunlukla hiç araştırılmadan ve uygun olup olmadığına bakılmadan yapılan kas gevşetme (LİS) işlemiyle rahatlatılır. Hatta birçok hastanın yapılan bu işlemden haberi olmaz.

ÖZETLE:

      AnalCerrahi olarak dışkılama ile belirginleşen ve makatta ağrı, şişlik, kanama, akıntı ve kirlenme gibi şikâyetlerle gelen hastalarımızda hem tanı hem de tedavi planlaması için 3D EAUS tetkikinden de faydalanılır. 3D EndoAnal USG bulguları; Defekografi ve Anal Manometri bulgularıyla birleştirilerek hasta için en doğru tanı ve en uygun tedavi oranlarına bir adım daha yaklaşılır. Tabii ki bu süreçte hem hastanın hem de kendi popomuzu korumak öncelikli tercihimiz ve hedefimizdir. İşte butik çalışma örneği....


EKİM 2017
« « Sigmoidoskopi... İlaçlı Dışkılama Filmi (Defekografi)...» »

 
Opr.Dr. Levent TEZCAN
Genel Cerrahi (Proktoloji) Uzmanı
  
Kükürtlü Mah. Oulu Cad. Oylum Gökberk Sitesi F-Blok D:1
Osmangazi/BURSA
  
Muayenehane TEL :  + 90 224 235 10 50
GSM :  + 90 532 485 18 00
E-MAİL :  basurum@gmail.com

 
Web Stats

basurum.com ® 2006-2009
Bu site kişileri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, sağlık hizmeti vermemektedir.
Bu bilgilere dayanarak profesyonel tıbbi danışmanlık hizmeti almayı ihmal etmeyiniz ve geciktirmeyiniz.