ANASAYFA | ÖN BİLGİLENME FORMU | BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ | HASTA HİKAYELERİ | BİZE ULAŞIN
Üye girişi yapmak için lütfen tıklayınız.
Üye olmak için lütfen tıklayınız.









Paylaş - Yazdır

Sıcak Su Banyosu ve Taharetlenme

      Sıcak uygulamalar/banyolar; Uygun beslenme ve dışkılama alışkanlıklarıyla desteklenmek kaydıyla, tamamlayıcı veya destekleyici unsur olarak makatta oluşan ağrıların, şişliklerin azaltılmasında kullanılır. Bu sayede hastaların;
--- Hem alevlenme ve atak dönemlerini,
--- Hem de olası cerrahi tedavi süreçlerini daha rahat geçirmeleri hedeflenir.

      Ancak bunun için öncelikle, sıcak uygulamasının ne için ve ne amaçla önerildiği, özellikle de nasıl uygulanması gerektiği iyi bilinmelidir. Yoksa faydası olmaz...

Sıcak Uygulaması (Banyosu); NE İÇİN VE NE AMAÇLA ÖNERİLİR?

      Şiddeti ne olursa olsun, dışkılama sırasında veya sonrasında devam eden yanma-sızlama, kesici-batıcı, künt ya da zonklayıcı tarzda makatta AĞRI oluyorsa ve yılda, en az birkaç defa tekrarlıyorsa; bu kesinlikle NORMAL veya DOĞAL değildir.

      Hatta geçici kabızlık(peklik) dönemlerine bağlı olarak oluşsa bile NORMAL veya DOĞAL değildir. Çünkü sadece beslenmeye bağlı olarak bu kadar sık peklik yaşanması DOĞAL değildir.

      Makatta oluşan bu ağrıların altında; sıklıkla, gereksiz ıkınmalarla başlayıp pek farkında olunmadan artan ıkınmalarla yıllardır devam eden KULLANICI HATALARI/Hatalı Dışkılama İşlevleri (Dışkılama Güçlüğü) yatar. (Bknz: Normal Dışkı&Dışkılama) Ama nedense bunu kimse kabul etmez… Malum, kendimizde suç bulmayı sevmeyiz.
      Çocukluk yıllarından başlayıp yıllarca devam eden hatalı dışkılama işlevleri; dışkılama sırasında makat iç kaslarının kendiliğinden yavaş yavaş açılma işlevini sekteye uğratmaya başlar. Nasıl mı? Tuvalette, dışkıyı çıkarabilmek için sıklıkla “Ihhlaa da çıkar” öğretisiyle edinilen gereksiz ıkınmalarla makat iç kasları açılmaya zorlanır. Bu durumda;

•► Dışkı, makat kasları ile çevrili sıkı bir kanaldan geçmek zorunda kalır. Bu geçişte artan sürtünme sebebiyle hem makat içinde hem de makat ağzında tahriş olur. (ki yanma-sızlama şeklinde ağrı olarak yansır. Hele dışkı, biraz da cıvıksa yanmalar artar.)

•► Ayrıca makat iç kaslarının açılmaya zorlanmasıyla dışkı çıkışını takip eden dönemde kaslarda hızlı ve fazla kasılma (ANAL SPAZM) olur. (ki tuvalet sonrası devam eden zonklayıcı ağrı olarak yansır)

•► Oluşan Anal Spazm (Makattaki kasılma) nedeniyle dışkı çıkışını sağlayabilmek için zamanla gereksiz ıkınmaların şiddeti artmaya, dolayısıyla artan ıkınmalar şekline dönüşmeye başlar. Ki bu artan bu ıkınmalar; "kısır döngü" misali, hem anal spazmı hem de mevcut ıkınmaları tetikler. Ki sonuç olarak AĞRI artar. Ki oluşan ağrı da anal spazmı tetikler.
      Oluşan bu ağrının süresi, sıklığı ve şiddeti; sıklıkla, son birkaç gün içersindeki dışkılama işlevinde gerçekleşen gereksiz/artan ıkınmaların şiddetine bağlı olarak yaşanır. Sıklıkla da beslenme ve dışkılama alışkanlıklarında hemen değişikliklere gidilir ve pek farkında olunmadan gereksiz/artan ıkınmalar azaltılmaya çalışılır ve bu sayede ağrılı (sıkıntılı) süreç geçiştirilir. Bi dahaki sefere kadar....

      Ancak Kullanıcı Hatası temelinde başlayıp Anal Spazmla beslenen gereksiz/artan ıkınmaların süresi ve şiddetine bağlı olarak; yıllar geçtikçe hem Makat(Anüs) hem de Rektum’da bir takım ilave hasarlar da oluşmaya başlar.

      Makatın artan ıkınmalardan etkilenmesiyle öncelikle var olan Anal Spazm tetiklenir (şiddetlenir), sonrasında ilave olarak Hemoroid, Anal Fissür(Çatlak), Anal Apse gibi sorunlar oluşmaya başlar. Rektumda ise Dilate Rektum (Rektal Hiposensitivite), Rektosel, Rektal(Internal) Mukozal Prolaps, Rektal Intussusception gibi ilave sorunlar oluşmaya başlar.

      Hem rektum hem de makatta oluşan bu ilave sorunlar sonucu Dışkı Çıkış (Dışkılama) Güçlüğü Tipi Kabızlık adı verilen tablo yaşanmaya başlar. Dışkılama, ister istemez güçleşir. Tuvalette ıkınma ihtiyacı fark edilir düzeyde artar. “Ikınmadan çıkmıyor ki!..” diye ifade edilir. Hatta parmakla müdahale bile gerektirebilir. Bazen de dışkı yumuşak olmasına rağmen tam boşalıp rahatlama olmaz, günlük tuvalete çıkma sayısı artırılır.

      Bu durum, beslenme ve dışkılama alışkanlıklarına yönelik düzenlemelere rağmen zamanla başarısızlıkla sonuçlanır. Ek yumuşatıcı ürün ve veya ilaçlar yönlenilir. Buna rağmen ağrıların süresi, sıklığı ve şiddeti zamanla artar.

SICAK SU UYGULAMASI/BANYOSU NE İŞE YARAR?

      Görüldüğü gibi gerek makatta gerekse rektumda oluşan sorunların altında artan ıkınma ve anal spazm kısır döngüsü yatmaktadır. Tüm bu sorunlar; sıklıkla ağrı adı altında hissedilmekte ve gün yüzüne çıkmaktadır.

      Vücudumuz, makat bölgesinde yer alan ve termosfinkterik refleks adı verilen bir refleks arkına sahiptir. Isıya duyarlı bu refleks sayesinde kontrolümüz dışında çalışan makat iç kaslarında gevşeme elde edilebilmektedir. İşte "SICAK" adı altında tanımlanan çeşitli uygulamalarla; ısıya duyarlı bu refleksin çalışması ve ağrıya sebep olan makat iç kasındaki kasılmanın (Anal Spazmın) önüne geçilmesi hedeflenir.
Sıcak su oturma banyosu...
      Makata temas eden sıcaklık(ısı) sayesinde termosfinkterik refleks çalışır ve makat kasında gevşeme (Anal Spazm azalır) olur. Bu gevşeme doğrudan etki ile ağrının azalmasını sağlar; yanma sızlamayı azaltır, zonklamayı hafifletir. Ayrıca gevşeyen makat kası; o bölgede bozulan kan dolaşımın tekrar sağlanmasını ve yara(fissür) iyileşmesini hızlandırır. Makat dışına çıkan ve anal spazm nedeniyle içeriye giremeyen memelerin(ağrılı şişliklerin) sönmelerini ve tekrar içeri girebilmelerini mümkün kılar. Ki bu durumlar da dolaylı etki olarak ağrının azalmasını sağlar.

Sıcak uygulaması, bayanların arada bir refleks olarak yaptıkları sütyen gevşetme hareketleri ile
özdeşleştirebilir.

      İlave olarak makat cerrahileri (ameliyatları) de Anal Spazmı tetikleyici bir travmadır. Sıcak uygulama sayesinde makat kaslarının gevşetilmesiyle hem doğrudan hem de bölgedeki kan dolaşımı artırılıp yara iyileşme süreci hızlandırılarak  dolaylı olarak hem de ağrının azaltılması hedeflenir. Ayrıca kirli olan bu bölgenin mekanik temizliği sağlanır. Ki bu durum; Anal Fissür Hastalığının da tedavi mantığıdır.

      Ancak bu faydaların sıcak uygulaması süresince olduğu ve bu uygulamalarla asıl hedefin anal spazm-ıkınma kısır döngüsünü kırmaya çalışmak olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle sıcak uygulamasının hem tekrarlanması hem de ıkınmayı azaltıcı dışkılama alışkanlıklarıyla desteklenmesi gerekir. (Bknz: Normal Dışkı&Dışkılama) Yoksa hiçbir faydasının görmeden sadece oturmuş olursunuz.

SICAK SU BANYOSU NASIL YAPILMALIDIR?

      Ağrıyı azaltmak amacıyla termosfinkterik refleksi, yani ısıya duyarlı makat kas gevşemesini sağlamak için sıcak uygulaması farklı şekillerde yapılabilir. Bunların en bilineni sıcak su oturma banyosudur ve o yüzden de bu adla anılır.
      Kalça(popo) genişliğinde bir leğen alınır. Dirseğinizi soktuğunuz zaman yakmayacak ısıda sıcak suyla doldurulur ve soğuyana kadar 3-5 dk içine oturulur. Bu suyun içine çeşitli dezenfektanlar (permasol, batikon-betadin, sarı toz vs...) konulsa da anlamı yoktur, gereksizdir. Çünkü makatın ağzı, dışkıyla bir şekilde temas halindedir. Bu nedenle hijyen adına en iyi koruma; makat ağzının duş fıskıyesi yardımıyla sık aralıklarla yıkanması, yani mekanik temizliğiyle mümkündür. Makatta ödem ve şişkinliğin belirgin olduğu hastalarda leğendeki suya az bir oranda(çay kaşığı) tuz ilavesi tercih edilebilir.

      Bu oturma seansları; sıkıntıların şiddetine göre gün içinde ne kadar fazla sayıda tekrarlanır ve müteakiben de yatar vaziyete geçip dinlenilirse o kadar kısa zamanda rahatlanır. Mesela saat başı gibi...

      Yalnız leğeni yere koyup çömelir (yer tuvaleti oturma) pozisyonunda oturmaya çalışmayın. Hata yaparsınız ve fayda göremezsiniz. Leğeni, banyoda ya klozetin üstüne koyarak ya küçük bir banyo taburesinin üstüne koyarak oturmaya ya da yere koyup tam olarak üzerine oturmaya çalışın. Burada dikkat edilmesi gereken temel nokta; sıcak suya oturma işlemi sırasında karnınızın gevşek olmasıdır. Yani ıkınmanın olmamasıdır.


      Her ne kadar bölgesel sıcak su oturma banyolarının genel sıcak su banyolarına(küvet) göre daha etkili olduğu yönünde bilimsel çalışmalar olsa da kendi klinik gözlemlerimiz; aynı etkinliğin, hatta daha fazlasının alınabildiğini yönündedir.

      İlave olarak, termomineralli suların olduğu kaplıcalardaki havuz ve küvete giren hastalarda, çok daha etkin sonuçlar alınmaktadır. Çünkü kaplıcalarda su ısısı hem daha yüksek (40-41 ˚C) hem de uygulama süresince (10-20dk) ısıda düşme olmamaktadır. Ki bu durum, termosfinkterik refleksin etkili çalışması için önemlidir.

      Anlatılırken kolay ve uygulanabilirmiş gibi görünse de hem sık tekrarı hem de uzun süreli olarak uygulanması gerektiğinden gerek oturarak gerekse yatarak(küvette) yapılan sıcak su banyoları; zamanla pratik olmaktan uzaklaşır ve eziyet haline dönüşür.

Bu nedenle AnalCerrahi olarak sıcak uygulamasında tercihimiz ve önerimiz;

Makatın, yapılabildiği ölçüde tuvalet sonrası duş fıskiyesi kullanarak 2-3 dk süreyle hem sıcak suyla yıkanması (mekanik temizliği) hem de sıcak uygulaması,
Müteakiben yatar vaziyete geçip makat ağzına değecek şekilde sıcak torba uygulaması yönündedir.

Sıcak su torbasıSıcak su torbasıSıcak su torbasıTermofor, makatta sıcak su torbası olarak önerilmez.

      Sıcak torba olarak sıklıkla muayene eldivenlerini tercih ediyoruz. Eldivenin parmakları, önce diplerinden düğümlenir. Sonra eldivenin içi, yakmayacak derecede sıcak-ılık suyla doldurulur ve bilek kısmı da düğümlenir. Böylece yumruk büyüklüğünde, yumuşak sıcak torba elde edilmiş olur. Müteakiben sırt üstü yata vaziyete geçilir, kabalar elle aralanır ve sıcak su torbası makat ağzına değecek şekilde yerleştirilir. Soğudukça yenisi ile değiştirilir. Yatar vaziyette, yani kalp ile makat aynı yatay seviyedeyken yapıldığı için özellikle ağrılı şişliklerde etkilidir.

      Burada amaç kabaları değil makat ağzını ısıtmak olmalıdır. Ancak “çok daha etkili olsun” veya “iyi geliyor” diye çok sıcak su koyup kabaları ve makat ağzı yakılmamalıdır. (İkinci derece popo-cilt yanıkları ile gelen hastalarımız oldu...) Bir de bu torbaların makat ağzına temas etmesi gerektiği gerçeğini unutulmamalıdır. Bu nedenle daha pratik olduğu düşünülerek sıcak torba olarak Termofor kullanılmamalıdır. Çünkü termoforlar sadece kabaları ısıtır, makat ağzını değil…

Makat ağzına(anüse) temas edecek sıcaklık; makatta rahatlama, gevşeme yapacak ısıda (sıcaklıkta) olmalıdır.
Isı(sıcaklık) fazla olduğunda makat kendini gevşetmek yerine SIKAR, KASAR ve ANAL SPAZM artar...
Dolayısıyla ağrıya faydası olmaz, ağrı azalmaz.

Yatar durumda, yani kalp ile popo yatayda aynı seviyede olmaz ise ağrı azalmaz.


      Bu uygulama, gün içersinde ne kadar sıklıkla yapılabilirse o kadar iyi olur. Ancak iş hayatı nedeniyle gün içersinde uygulama fırsatı olmadığında makatın şapata-şapata sıcak suyla yıkanması önerilir. Bu amaçla yarım litrelik pet şişe; tuvalete gitmeden önce yarısına kadar sıcak suyla doldurulur, dışkılama sonrası ılıklaştırılır ve müteakiben de makat bölgesine uygulanır.

TAHARET TEMİZLİĞİ NASIL YAPILMALIDIR?

      Wc de dışkılama işlevi bittikten sonra tabir yerinde ise “şapata-şapata” bol su ile yıkamak gerekir. Böylece gerekli mekanik temizlik sağlanır. Sonra tuvalet kâğıdı ile ponponlama tazında dokunarak önce fazla su alınır. Müteakiben, bu nemlenmiş kâğıdı hafifçe bastırarak artık kontrolü yapılır. Bu esnada tuvalet kâğıdında kirlenme görülürse başa dönülerek yıkama işlemi tekrarlanmalıdır. Kısaca tuvalet kâğıdı direk taharet temizliği için değil temizliğin kontrolü amacı ile kullanılmalıdır.

      Öncelikle tuvalet kâğıdı kullanılarak ya da sadece kuru kuruya tuvalet kâğıdı kullanılarak taharet temizliği yapılmamalıdır. Böyle yapıldığı takdirde, zaten ince ve hassas olan makat derisinde tahriş oluşur. Makat ağzındaki ufak tefek çatlakların ve tatlı tatlı kaşıntıların altında sıklıkla tuvalet kâğıdı ağırlıklı olarak yapılan hatalı taharetlenme alışkanlığı yatar.

      Ayrıca taharet temizliğinde sabunlu veya deterjanlı su ya da yumuşak ve alkolsüz de olsa ıslak mendiller asla kullanılmamalıdır. Gülmeyin... Hijyen saplantıları yüzünden yapanların sayısı hiç de az değil...


« « Laserötesi Tedavi olan hastalarımıza ait sonuçlarımız Basurdan Korunma Yolları...» »

 
Opr.Dr. Levent TEZCAN
Genel Cerrahi Uzmanı
  
Kükürtlü Mah. Oulu Cad. Oylum Gökberk Sitesi F-Blok D:1
Osmangazi/BURSA
  
Muayenehane TEL :  + 90 224 235 10 50
GSM :  + 90 532 485 18 00
E-MAİL :  basurum@gmail.com
   basurum@hotmail.com

 
Web Stats

basurum.com ® 2006-2009
Bu site kişileri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, sağlık hizmeti vermemektedir.
Bu bilgilere dayanarak profesyonel tıbbi danışmanlık hizmeti almayı ihmal etmeyiniz ve geciktirmeyiniz.