ANASAYFA | ÖN BİLGİLENME FORMU | BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ | HASTA HİKAYELERİ | BİZE ULAŞIN
Üye girişi yapmak için lütfen tıklayınız.
Üye olmak için lütfen tıklayınız.
 
HEMOROİD, ANAL FİSSÜR,
REKTOSEL
gibi
hastalıklarda
Tedavi Kararı?










Paylaş - Yazdır

Anal Fissür Neden ve Nasıl Oluşur?

      Makattaki çatlağın, neden ve nasıl oluştuğuna dair çeşitli görüşler vardır. “Mekanik Travma”, bunlar arasında en fazla kabul gören görüştür. Ki bu görüş; makatın itme, gerilme ve bası gibi çeşitli mekanik kuvvetlerle hem açılmaya zorlandığını ve gerildiğini hem de sürtünme ve tahrişe maruz kaldığını anlatır. Bu bağlamda makatta travmaya, dolayısıyla yaralanmaya (çatlak veya yırtığa) yol açan kuvvetler (nedenler); dışkılama ve dışkılama dışı olmak üzere ikiye ayrılır.

      1. Dışkılama Dışı Nedenler: Makatta, mekanik travmaya yol açan dışkılama dışı nedenlerin başında Anal Sex (Ters İlişki) gelir. Anal seksi tercih eden kadın ve erkeklerin (aktif homoseksüel) makatları, penis veya çeşitli cisimlerle; gereğinden fazla veya kontrolsüz bir şekilde açılmaya zorlanabilir. Bu süreçte yaşanan yüklenme, makatta tahriş ve çatlağa (Anal Fissür) yol açar. Anal Seks kökenli tahriş ve çatlaklar; çoğunlukla 7-10 gün içersinde kendiliğinden iyileşir. İyileşmediği takdirde altta yatan dışkılama bağımlı nedenleri düşünmek gerekir.

      2. Dışkılama Bağımlı Nedenler: Normalde, beslenme ve barsak hareketliliği (Kolon Motilitesi) sonucu oluşan sıkışma hissiyle birlikte tuvalete gidilir. Uygun pozisyon alındıktan sonra da “Normal Dışkılama” kuralları çerçevesinde, rektumdaki dışkının vücuttan uzaklaşması sağlanır ve rahatlama elde edilir. “Dişli çarklar” misali çalışan bu düzenek sayesinde dışkının, gevşeyip genişleyen (kendiliğinden) makattan “gereksiz ıkınma” veya “zorlanma” gibi ek mekanik kuvvetlere ihtiyaç duymadan, yılan gibi kayarak çıkması sağlanır.

      Ancak bu düzenek; yıllar içerisinde, gerek kazanılmış alışkanlıklara gerekse yaşam tarzına bağlı çeşitli nedenlerle aksamaya başlar. Ki bu aksama da dışkı çıkışında güçlüğe yol açar. Dışkılama sırasında yaşanan bu güçlük; çoğunlukla pek farkında olmadan devreye giren ek mekanik kuvvetlerle aşılır ve dışkı çıkışı sağlanır. Ancak bu süreçte belirginleşen gereksiz ıkınmaların şiddetine göre makat, az veya çok travmaya maruz kalır. Sonuç olarak kullanım sıklığı da dikkate alındığında; makatta travmaya yol açan nedenlerin başında gereksiz ıkınma veya zorlanma ile sonuçlanan dışkılama süreçleri gelir. (Zorlanma=Katmerli gereksiz ıkınma)
      • Dışkılama sırasında gereksiz ıkınmalara yol açan nedenlerin başında Kullanıcı Hataları ile bu hataların devamı niteliğinde olan Hatalı Dışkılama Alışkanlıkları gelir. Yıllarca devam eden kullanıcı hataları; zamanla dışkılama güçlüğüne, yani dışkı çıkış güçlüğü tipi kabızlığa da yol açar. Bu durum; “kısır döngü” misali, gereksiz ıkınmaların sıklık ve şiddetinde artışa yol açar.

      • Ancak dışkılama güçlüğü yaşayan kişilerin birçoğu; düzenli olarak günde bir veya daha fazla tuvalete gittiklerini ve yumuşak kıvamlı dışkı çıkarabildiklerini, dolayısıyla da kabız olmadıklarını ifade eder. Doğal olarak da yanılır. Dışkılama güçlüğü (kabızlık); çoğunlukla Rektosel, Anismus, Rektal Mukozal Prolaps /Intussusception gibi hastalıklar nedeniyle yaşanır. Ama Hemoroid ameliyatı sonrası gelişen makat darlıklarında da yaşanır.

      • Diğer taraftan, sıklıkla “peklik” veya “katı-sert dışkı” olarak da bilinen Kabızlık durumunda da dışkı çıkışı güçleşir. Hatta dışkılama, çoğunlukla “zorlanma” seviyesindeki ek mekanik kuvvetlerin desteğiyle sağlanır. Ayrıca patlayıcı tarzda ani dışkılama ile karakterize ishal durumları da ek mekanik kuvvetlerde belirginleşme yol açar. Ama “gereksiz ıkınma” seviyesinde bir destek yeterli olur.

      • Son olarak, beslenmeyi azaltan veya dışkıyı yumuşatan diyet programları ile bitkisel ürün ve ilaçlar da zamanla makatta travmaya yol açar. Çünkü zamanla dışkı miktarı ve kıvamı azalır veya cıvıklaşır. Bu durum ise kaçınılmaz olarak gereksiz ıkınma ihtiyacını artırır.

     Nedense çoğu kişi; “ıkınma” ve “zorlanma” kelimelerini “aynı şey” diye düşünür. Sıklıkla da “katı-sert dışkı” ile tanımlamaya çalışır. Daha doğrusu, düzenli olarak tuvalete gidiyor ve dışkısı da yumuşak oluyorsa dışkılamasının normal olduğu ve kabız olmadığını, dolayısıyla da “ıkınmadığını (gereksiz)” veya “zorlanmadığını” ifade eder. Ama yanılır

      Normal dışkılama işlevi; daha anlaşılır olması için "Mermiyi namluya ver, ama namludan sen çıkarma, bırak kendiliğinden çıksın" modeli olarak düşünülebilir. Öncelikle şarjör doldurulur. Yani sıkışma hissiyle tuvalete gidilir. Tuvalette uygun pozisyon alındıktan sonra dışkının hem diyafram nefesi hem de karın kasları yardımıyla gevşeyip açılan makat ağzına yönlenmesi sağlanır. Yani mermi namluya verilir. (İşte “ıkınma” adı verilen ve normal dışkılama işlevi için olması gereken karın kası desteği sadece bu kadardır.) Bundan sonrasında dışkının, sadece diafram nefesi eşliğinde makattan çıkması (kendiliğinden) gerekir.

      Fakat çoğunlukla diafram nefesi ya kullanılmaz ya da yeterli gelmez ve karın kasları, ilave itici (mekanik) güç olarak tekrar devreye sokulur. Ancak bu sayede dışkının makattan çıkması sağlanır. Yani mermi, namludan da çıkarılır. İşte diafram nefesi yerine dışkının karın kaslarının sağladığı ek mekanik (itici) güçlerle makattan çıkarılmasına gereksiz ıkınma adı verilir. Sıklıkla çocukluk yıllarında edinilen “tuvalet tutma ve erteleme” ile Ihhlaa da çıkar” öğretilerinin bir sonucu olarak ve farkında olmadan yapılır. Hatta gereksiz ıkınmalar; hem makatın açılması hem de dışkının makattan çıkması için kullanılır hale gelir. Bu tarz dışkılamaya HATALI DIŞKILAMA İŞLEVİ adı verilir. Hatta zaman zaman gereksiz ıkınmalar; katı-sert dışkı dönemlerinde “zorlanma” adı altında yüz mimiklerine ve vücut hareketlerine de yansıyacak şekilde artırılır. Yani zorlanma=katmerli gereksiz ıkınma.

Anal Fissür Nasıl Oluşur?
      Kullanıcı hatası temelinde belirginleşen gereksiz ıkınmalar; dışkılama sırasında makatı kaslarını açılmaya zorlar, sonrasında ise kasılmaya yol açar. “Anal Spazm” adı verilen makattaki bu kasılmalar, bir sonraki  dışkılamayı ve dışkılama sonrasını daha sıkıntılı hale sokar. Ayrıca bu süreçte; gereksiz ıkınmaların ve bu ıkınmaların tetiklediği anal spazmın derecesine paralel olarak dışkının sürtünme ve tahrişi de belirginleşir. Yani namlu (makat) hasar görmeye başlar. Bu durum; sıklıkla makatta yanma-sızlama ve kaşıntı olarak kendini gösterir. Ancak ya geçiştirilir ya da beslenmeyle idare edilir!..
      Diğer taraftan, pek farkında olmadan yıllarca devam eden gereksiz ıkınmalar; zamanla “pelvik taban ve rektum” adı verilen mekanizmada da bir takım yapısal ve işlevsel hasarlara yol açar. Çoğunlukla Anismus, Rektosel, Rektal Mukozal Prolaps, Rektal Hiposensitivite gibi adlar alan bu hasar(lar)ın derecesine göre dışkılama güçlüğü de belirginleşmeye başlar.
      Yaşanan Dışkılama güçlüğü, sıklıkla karın şişkinliği, hazımsızlık ve gaz sıkıntıları olarak belirginleşir. Ama makatta (namluda); ciddi ve kalıcı sorunlara yol açmadığı sürece önemsenmez. Ya da tuvalete çıkma sıklığı artırılarak geçiştirilir.
      Ama “çekirge bir sıçrar, iki sıçrar…” misali, zamanla ishal, kabızlık veya diyet gibi bir dönem geçirilir ve gereksiz ıkınmalarda ani artış olur. İşte o zaman; ek mekanik kuvvetlerin travma etkisi tavan yapar. Bu durum tetiklenen anal spazm ile desteklenir ve makat ağzında, fissür adı verilen çatlak(yara) oluşur. Yani yavaş yavaş dolan bardak, hızlı gelen son damlalarla taşar. İşte hastaların "hiçbir şeyim yoktu, birden oluştu" tarzı ifadelerinin altındaki gizli gerçek. Makatta oluşan bu çatlağa(fissüre) erken dönemde AKUT ANAL FİSSÜR adı verilir.

Anal Fissür'de "daha çok sulu şeyler yiyeyim, az yiyeyim, sadece sebze yiyeyim, iki hap içeyim, krem süreyim, fitil kullanayım, dışkı yumuşatıcı kullanayım..." da geçsin tarzı yaklaşımlar bir işe yaramaz.

Güncelleme: Ocak 2017

« « Anal Fissür (Çatlak) Anal Fissür Nasıl Kronikleşir? » »

 
Opr.Dr. Levent TEZCAN
Genel Cerrahi Uzmanı
  
Kükürtlü Mah. Oulu Cad. Oylum Gökberk Sitesi F-Blok D:1
Osmangazi/BURSA
  
Muayenehane TEL :  + 90 224 235 10 50
GSM :  + 90 532 485 18 00
E-MAİL :  basurum@gmail.com
   basurum@hotmail.com

 
Web Stats

basurum.com ® 2006-2009
Bu site kişileri bilgilendirmek amacıyla hazırlanmış olup, sağlık hizmeti vermemektedir.
Bu bilgilere dayanarak profesyonel tıbbi danışmanlık hizmeti almayı ihmal etmeyiniz ve geciktirmeyiniz.