Kapalı kapılar ardında yaşanan (gizli) gerçekleri gün yüzüne çıkaran dinamik incelemedir. İlaçlı Dışkılama Filmi veya Evakuasyon Proktografisi olarak da bilinir. “Abdest tutma ve erteleme” ile “dışkılama” işlevlerinde rol oynayan anüs, rektum ve pelvik taban gibi yapıları; hem yapısal (anatomik) hem de işlevsel (fonksiyonel) açıdan inceleyen görüntüleme yöntemidir. Gerek dışkılama bozuklukluğu gerek dışkı çıkış güçlüğü tipi kabızlığı gerekse de hemoroid, anal fissür gibi dışkılama bağımlı makat sorunları olan hastaların incelenmesinde ve tedavisinde önemli bir araç olmaya devam etmektedir.

  Geçmişi 1950’lere dayanan ilaçlı dışkılama filmi, yıllardır "Konvansiyonel / Floroskopik Defekografi veya Baryum Defekografi" adıyla “skopi” adı verilen röntgen cihazı eşliğinde yapılır. Ancak son yıllarda gelişen teknolojilere paralel olarak "MR Defekografi" adı altında ve radyasyon içermeyen Manyetik Rezonans (MR) cihazıyla da yapılır hale gelmiştir.

Her iki inceleme türünün kendine has artıları ve eksileri vardır. Ama asıl amaç, dışkılamayı birebir taklit edip altta yatan tüm sorunları bulmak ise sıkışma hissi eşliğinde ve oturur vaziyette yapılan Baryum Defekografinin, yatar vaziyette yapılan MR defekografiye olan üstünlüğü aşikardır.

Baryum Defekografi, Neden (Kimlere) Yapılır?

  Floroskopik (Baryum) Defekografi, hastanın dışkılama için kullandığı gerçek süreç ve pozisyona en çok benzeyen ve dışkılama süreci hakkında hem kalitatif hem de kantitatif bilgi sağlayan köklü, basit ve hızlı bir incelemedir. Hastanın mevcut durumunun ciddiyetini anlamasına, altta yatan yapısal ve işlevsel patolojiler (Anismus, Rektal hiposensitivite, Rektosel, Pelvik taban düşüklüğü, Rektal prolapsus gibi) hakkında dahi iyi bilgi edinmesine ve son olarak da bu karmaşık pelvik taban ve dışkılama bozukluklarının tedavisine yönelik doktor anlatımların anlaşılmasına yardımcı olur. Bu çerçevede...

♦ Kontrolsüz gaz kaçakları ile makatta ıslaklık, akın ve kirlenme sorunu olanlara (Özellikle de uzun süreli oturma veya yürüyüş sonrasında veya tuvaletten birkaç saat sonra başlıyorsa),
♦ Ani dışkılama hissi ile tuvalete zor yetişme ve bazen de kaçırma şikayeti olanlara,
♦ Sıklıkla 3-5 günde bir veya tam tersi, günde birkaç defa tuvalete gidenlere,
♦ Karın şişkinliği, hazımsızlık ve gaz ile mide ve reflü sorunu olanlara,
♦ Tam boşalamama ve rahatlayamama, bitmemiş hissi nedeniyle tuvalette uzun kalanlara,
♦ Dışkılama için tuvalette ıkınma veya zorlanma, parmakla müdahale veya dışkı yumuşatıcı ilaç ve çay kullanma ihtiyacı olanlara, 
♦ Tuvalette yanma sızlama şeklinde başlayıp sonrasında saatlerce sürebilen zonklayıcı ağrısı olanlara,
♦ Tuvalette veya oturup kalkarken makat sarkması olan hastalara defekografi önerilir.

Bu sayede abdest tutma ve erteleme yeteneği ile dışkılama yeterliliğinde aksamaya yol açan Anismus, Redundant Rektosigmoid, Dilate Rektum, Rektosel, Rektal Intussusepsiyon, Total Rektal Prolapsus, Pelvik Taban Düşüklüğü, Sigmoidosel gibi hastalıkların teşhisi mümkün olur.

  Ayrıca makatta ağrı, kanama ve şişlik gibi sıkıntılarla gün yüzüne çıkan Hemoroid, ve Anal Fissür (Çatlak) gibi hastalıklarda, altta yatan kabızlığı (dışkılama güçlüğünü) araştırmak için de defekografi istenir. Aksi takdirde “kabız olmamaya çalışın, kabız olursanız tekrarlar!..” sözü kaçınılmaz son olur.

  Sonuç olarak defekografi; birbirine bağlı "dişli çarklar" misali işlevsel bütünsellikte çalışan karışık pelvik taban ve dışkılama bozukluklarının hem teşhis hem de tedavi planlaması için gerekli bir incelemedir.

Baryum Defekografi, Nasıl Yapılır?

  Baryum defekografi, sıkıntılı (ağrılı ve sancılı) bir inceleme süreci olmasa da malum(!) nedenlerden dolayı, sadece düşüncesi kötü olan bir incelemedir. Her an yapılabilen bir inceleme (tetkik) olmadığı için öncesinde randevu almak gerekir. Ama herhangi bir ön hazırlık gerektirmez. AnalCerrahi olarak tercihimiz, 2007 yılından beri Baryum Defekografi yönündedir.

  AnalCerrahi olarak Baryum Defekografi planlanan her hasta, öncelikle detaylı sorgulama ve muayeneye alınır. Süreç hakkında bilgilendirme ve sonrasında lavman yapılır. Bu sayede rektum ve sigmoid kolon içerisindeki olası dışkının boşalması sağlanır. Bu süreç yaklaşık 1 saat kadar sürer. Sonrasında hasta, tekrar sol-yan vaziyette muayene masasına yatırılır ve üstü örtülür. Patates püresiyle kıvamlaştırılmış kontrast madde, sıkışma hissi oluşuncaya kadar (250-400cc kadar) rektum ve sigmoid kolona doldurulur.

  Daha sonra incelemenin görüntüleme aşamasına geçilir. Bu aşamada, plastik çöp kovası ve klozet kapağından oluşan hazır tuvalet (komot) ile skopi cihazı kullanılır. Skopi cihazı dikleştirilir ve hastadan üzerine çıkıp komot'a oturması istenir. Sonrasında dinlenim, sıkma ve dışkılama (ıkınma) anlarına ait anlık(spot) görüntüler ve video kaydı alınır. Bu aşamalarda elde edilen digital (DICOM) görüntüler, yapısal ve işlevsel açıdan incelenerek raporlanır. Ki bu süreçte yaklaşık 1-1,5 saat kadar sürer.

Biofeedback Terapi sürecinde dışkılama bilinci ve farkındalığı yaratmak için de defekografiden faydalanılır. Dışkılama bozukluğu ve sorunları olmasına rağmen, inatla dışkılamasının “normal” olduğunu ve “ıkınmadığını” ifade eden hastalarda...

  Baryum Defekografi bulguları, sıklıkla 3D EndoAnal USG ve Anal Manometri bulgularıyla birleştirilir. Dışkılama ve makat sorunları olan hastalarda, tüm bu detaylı incelemelerden elde edilecek bilgiler sayesinde hem doğru ve eksiksiz teşhis(ler) koymak hem de uygun ve yeterli tedavi(ler) planlaması yapmak mümkün olur.

Hatta İrritabl (hassas) Barsak Sendromu (IBS) düşünülen hastalara da Defekografi ve Anal Manometri incelemesi önerilir. Ancak bu sayede altta yatan veya eşlik eden dışkılama güçlüğünü tespit etmek mümkün olur.

Detaylı bilgi ve örnek görüntüler için "Defakografi.com" adlı web sitemizi ziyaret edebilirsiniz...

İlgili Konular...

Güncelleme: 13.11.2024